Bánh xèo là món ăn phổ biến ở thành phố biển Phan Thiết nói riêng và Bình Thuận nói chung. Dù đều phát ra tiếng “xèo xèo” trong quá trình chế biến, nhưng bánh xèo tại Bình Thuận lại rất khác so với bánh xèo miền Tây hay miền Trung.

So với các vùng miền khác, bánh xèo tại Bình Thuận không dùng chảo lớn để tráng bánh mà dùng một bộ khuôn bằng gốm lòng phẳng, có nắp đậy, đường kính tương đương chiều dài bàn tay người lớn.

bánh xèo Phan Thiết
Một bếp có 6-9 khuôn, được nung nóng bằng than củi bên dưới.

Để đúc nhân bánh, ngoài thịt heo, người bán dùng nguồn hải sản địa phương gồm tôm và mực, một số nơi thêm cá, sò điệp hoặc tép biển. Theo một chủ quán bánh xèo tại Phan Thiết trên đường Tuyên Quang, nhân hải sản nhất định phải chọn tôm sú và mực sữa mới ngon và béo.

Các loại nhân được cắt miếng nhỏ, tẩm ướp trước hoặc để nguyên vị trước khi đúc bánh. Người đứng bếp quết một lớp dầu hoặc mỡ mỏng lên mặt khuôn rồi cho các loại nhân sống vào, nhanh tay đảo cho nhân chín săn lại. Bước cuối cùng, họ đổ hỗn hợp bột bánh vào khuôn gần như ngập phần nhân, rắc nhúm giá sống lên và đậy nắp đợi chín. Nếu từng thử bánh xèo vùng Tây Nam Bộ, thực khách sẽ cảm nhận được bánh xèo tại Bình Thuận có vỏ dày hơn.

Do bánh nhỏ nên rất nhanh chín, khách ăn hết đến đâu chủ quán đổ mẻ bánh mới đến đó. Do đó, bánh luôn nóng hổi, có độ giòn. Kích thước chiếc bánh nhỏ, khi gấp đôi vừa miệng ăn, chỉ cần cắn vài miếng là hết. Thực khách thường gắp ăn gọn từng cái, không cần cắt xé làm bánh rách bở.

Về cách ăn, thay vì cuốn với rau và hoặc bánh tráng như miền Tây, người dân địa phương có thói quen để nguyên chiếc bánh nóng hổi cùng các loại rau gia vị trong tô nước chấm.

bánh xèo Phan Thiết
Cách ăn bánh xèo trong tô tại Bình Thuận.

Nước chấm phổ biến hơi quánh gồm mắm mặn pha đường, có đậu phộng giã nhỏ, cà chua nhuyễn và ớt xắt nhỏ. Có nơi chỉ dùng nước mắm tỏi ớt pha ngọt.

Bánh xèo được bán nhiều vào buổi sáng và chiều tối. Thực khách địa phương thường nhận diện quán bánh xèo nhờ làn khói tỏa mịt mờ từ những lò đúc bánh được dựng ngay mặt tiền, chẳng cần nhìn bảng hiệu. Trong đó, đường Tuyên Quang ở trung tâm thành phố Phan Thiết được mệnh danh là con đường bánh xèo, tập trung những quán lâu năm bán món này. Ngoài ra, bánh xèo cũng được bán khắp nơi ở Bình Thuận như trị trắn Chợ Lầu huyện Bắc Bình, thị trấn Phan Rí Cửa huyện Tuy Phong, thị trấn Liên Hương huyện Tuy Phong,… . Giá mỗi chiếc bánh khoảng 5.000 – 7.000 đồng cho 1 chiếc bánh, với thanh niên khỏe mạnh có thể ăn trên 10 chiếc là chuyện thường.

Người sáng lập website chicong.info – Nơi lưu giữ và kết nối những câu chuyện, hình ảnh về quê hương Chí Công, vùng đất biển gió của Bình Thuận. Với tâm huyết giữ gìn văn hóa truyền thống và phát triển cộng đồng, tôi mong muốn chia sẻ những giá trị quý báu của vùng đất thân thương này đến mọi người.

gggg